شهابى ( محمود ) استاد محترم اين دانشكده دركتاب « مسرح الفؤاد » كه درشرح حال مرحوم مير داماد ره نگاشته اند از او نام برده اند وجز اين پنج نفر متخلص به عادل را تا كنون نيافته ام و همين عادل كتاب نثر اللالى را كه نيز مشتمل بر قسمتى از كلمات قصارحضرت على عليه السلام است ودرهمين فصل آن را ذكر خواهيم نمود به نظم درآورده و نسخه آن به سال 1306 درطهران چاپ ومنتشر شده وآغاز آن اين است : هركه درهركار بسم الله الرحمن الرحيم * گويد ايمن گردد از وسواس شيطان رجيم گفتهاى شاه مردان وامير مؤمنان * ياد گير و مبدء خويش ومعاد خود بدان و انجام آن اين است : مى رسد از صدق مرد اندر مقام اولياء * ختم كن بر صدق اى عادل كلام اولياء و نسخه چاپى اين ترجمه متعلق به 258 كلمه و در 260 بيت مى باشد وهركلمه اى را به يك بيت ترجمه نموده وازمراجعه به اين اشعار معلوم مىشود كه ناظم مردى دين دار و مقدس مآب بوده ، و با قرآن سروكار داشته چنان كه درذيل اين كلمه شفاء الجنان فى قرائة القرآن . گويد : هركه قرآن خواندن او را ورد چون عادل شود / عاقبت درد دل او را شفا حاصل شود . ونيز درذيل اين كمله : كلام الله دواء القلب . گويد : درد دل را از كلام حق تعالى جو دوا * خود تو را درسينه محفوظ است قرآن عادلا . و نيز از اسلوب اشعار به خوبى معلوم مىشود كه ناظم هردو يكى و از شعراء دوره صفويه بوده است . جز اين عادل شعراء ديگر هم بترجمه اين كلمات قصار پرداخته اند ومناسب است كه دراينجا چند تن ازآنها را كه نگارنده تا كنون يافته بياورد اول رشيد الدين وطواط متوفى به سال 573 كه ازسخن سرايان شهير است ، بدواً اين كملات قصار را به نثر عربى و پس از آن به نثر فارسى و از آن پس هركلمه اى را به دو بيت فارسى ترجمه و شرح نموده وچنان كه آقاى محمد على تربيت در ص 10 شماره اول گنجينه معارف كه به سال 1341 درتحت مديريت ايشان درشهر تبريز منتشر مى شده مرقوم داشته اند نسخه كامل اين ترجمه و شرح دركتابخانه ولى الدين در اسلامبول بوده و شماره آن درآن كتابخانه ( 2639 ) است و آن را « مطلوب كل طالب » نام گذارده و ريو درفهرست موزه بريتانيا سال اين ترجمه و شرح را 559 دانسته وآقاى اقبال آشتيانى در ص ند مقدمه حدائق السحر نگاشته اند كه اين كتاب در اروپا وايران چاپ شده وترجمه يكى از كلمات را به همان سه نحو كه گذشت عيناً نقل نموده چنان كه پيش از ايشان درهمان شماره گنجينه معارف آقاى تريبت ترجمه يكى از كلمات قصار ديگر را آورده اند وترجمه نظمى رشيد مكرر درايران چاپ شده و تا هنوز در مكاتب قديمه از كتب درسى بچه ها است ولى چاپ شدن مطلوب كل طالب را كه سه ترجمه رشيد الدين باشد تا كنون آگاهى نيافته ام .